Demiryolu hatlarında sahadaki sorun
Demiryolu güzergâhı boyunca açılan yarma ve dolgu şevleri, yağış ve kar suyuyla sürekli aşınır. Şevden taşınan ince malzeme önce hat kenarındaki hendekleri doldurur, ardından balasta karışır. Tıkanan hendek suyu hat altına yönlendirir, kirlenen balast drenaj görevini yapamaz. Bakım ekipleri her yağış sezonundan sonra aynı temizliği tekrarlar; işletmedeki hatlarda bu müdahaleler kısa çalışma pencerelerine sıkışır.
Klasik betonla şev ve hendek kaplamak; kalıp, pompa ve transmikser erişimi ile 28 günlük kür süresi gerektirir. Hat kenarında bu lojistiği kurmak zordur. Püskürtme betonda ise eğimli yüzeyde %20–30 sekme kaybı oluşur ve malzemenin bir kısmı balasta düşer.
Beton halısı demiryolu projelerinde nasıl çözüm sunar?
Beton halısı rulo halinde şevin üstünden aşağı doğru açılır, zeminin girinti ve çıkıntılarına uyar ve suyla ıslatıldığında sertleşir. Priz 1–2 saatte başlar, yüzey 24 saatte hizmete hazırdır. 0–90° arası her eğime uygulanabildiği için dik yarma şevlerinde de kalıp gerekmez. 2–3 kişilik bir ekip günde yaklaşık 1000 m² serim yapabilir; aynı işte hazır betonla 8–10 kişilik ekip günde yaklaşık 100 m² ilerler.
Kaplama 10–15 mm kalınlığında ve 7–15 kg/m² ağırlığındadır; şeve ek yük bindirmez. Rulolar ekip tarafından elle taşınabildiği için hat üzerinde iş makinesi çalıştırma ihtiyacı azalır. Betoteks beton halısı TCDD projelerinde ve Karaman–Ulukışla hızlı tren hattında şev korumasında kullanılmıştır.
Demiryolunda kullanıldığı yerler
- Yarma ve dolgu şevlerinde erozyon kontrolü
- Hat kenarı drenaj hendekleri ve trapez kanallar
- Menfez giriş ve çıkışlarında oyulma koruması
- Köprü ayakları ve istinat yapıları çevresindeki şevler
- Şantiye dönemindeki geçici yollar ve stok alanları
İşletme ve bakım açısından kazanç
Şev yüzeyi kapandığında hendeğe ve balasta taşınan malzemenin kaynağı ortadan kalkar. Hendekler daha uzun süre açık kalır, balast temizliği seyrekleşir. Malzeme UV ışınlarına ve donma-çözülme döngülerine dayanıklı olduğu için iç bölgelerdeki sert kışlarda ve yüksek rakımlı hat kesimlerinde de kullanılabilir.
