Karayolu şevlerinde ve hendeklerde sorun ne?
Yol yarmalarında ve dolgu şevlerinde yüzey suyu kontrolsüz aktığında şev yüzü oyulur, malzeme banket ve hendeğe dolar. Toprak hendekler zamanla derinleşir veya tıkanır; su yol gövdesine yönelir. Menfez giriş ve çıkışlarında oyulma, çelik ve beton menfezlerde ise aşınma ve korozyon görülür. Her bakım çalışması şerit kapatma, trafik yönetimi ve sürücü güvenliği riski demektir.
Neden beton halısı tercih ediliyor?
Karayolu çalışmalarında asıl maliyet çoğu zaman malzeme değil, trafiğin etkilendiği süredir. Beton halısı rulo halinde gelir, kalıp ve pompa gerektirmez; serim ve ıslatma sonrası 24 saatte hizmete hazır olur. Bu sayede şerit kapatma süresinde %80'e varan azalma sağlanabilir. Hazır betonla günde yaklaşık 100 m² ilerleyen bir iş, beton halısıyla 2–3 kişilik ekiple günde yaklaşık 1000 m² seviyesine çıkar.
Aşınmış çelik ve beton menfezlerin iç yüzeyi de beton halısıyla yenilenebilir. Poliüretan kaplama veya püskürtme betona alternatif olarak, menfezi sökmeden yeni bir aşınma yüzeyi oluşturur. Püskürtmede görülen %20–30 sekme kaybı ve dar alanda çalışma zorluğu yaşanmaz.
Karayolu projelerinde hangi noktalarda kullanılır?
Beton halısı karayolu projelerinde yarma şevlerinin yüzey korumasında, dolgu şevlerinin topuğunda, yol kenarı üçgen ve trapez hendeklerde, şev üstü kafa hendeklerinde, şev basamaklarındaki su oluklarında ve menfez giriş-çıkış ağızlarında kullanılır. Kavşak ve köprü yaklaşımlarında oyulmaya açık küçük alanlar da kısa sürede kapatılabilir. Kaplama 28 günde C40/50 sınıfına ve 50 MPa üzeri basınç dayanımına ulaşır; tuzlama yapılan güzergâhlarda donma-çözülme ve kimyasal etkilere dayanıklılığı önemlidir. Malzeme TSE TS 13943:2025 standardı kapsamında belgelidir, bu da kamu ihalelerindeki teknik şartname süreçlerini kolaylaştırır.
Uygulama notları
- Hendek kaplamalarında rulolar akış yönünde, mansaptan membaya doğru bindirmeli serilir.
- Rulolar 10 cm bindirmeyle serilir; ek yerleri 30 cm arayla çivilenir.
- Zemine sabitleme için yaklaşık 1 m'de bir kanca kullanılır.
- Üst ve yan kenarlar 30 cm'lik ankraj kanalına gömülerek kapatılır.
- Serimden sonra yüzey suyla doygun hale getirilir; priz 1–2 saatte başlar.
- Menfez içinde kaplama, mevcut yüzeye uyacak şekilde yerinde kesilerek şekillendirilir.
