Trapez kanalları kaplarken zorluk nerede?
Trapez kesit, tabanı ve iki eğimli şevi olan, sulama ve drenaj projelerinde en yaygın kanal tipidir. Hazır betonla kaplamada şevler için kalıp kurulur, beton eğimde kaymasın diye kıvamı ve döküm sırası kontrol edilir; taban ile şev birleşimi en sık çatlak oluşan bölgedir. Prefabrik kanal elemanları ise taşıma, vinç ve derz detayları gerektirir. Uzun hatlarda bu yöntemler yavaş ilerler ve kür süresi boyunca kanal kullanılamaz.
Beton halısı trapez kesite nasıl uygulanır?
Beton halısı esnek olduğu için kanala enine serildiğinde bir şevden tabana, tabandan diğer şeve tek parça olarak devam eder. Böylece taban–şev birleşiminde ayrı bir derz oluşmaz. Rulolar 10 cm bindirmeyle yan yana serilir, kenarlar kanal üstündeki ankraj kanalına gömülür ve yüzey ıslatılır. Kalıp kurmaya gerek yoktur; 2–3 kişilik bir ekip günde yaklaşık 1000 m² kaplama yapabilir.
Standart rulo 1×5 m'dir (5 m²); daha geniş kesitlerde 2×10 m (20 m²) özel rulo kullanılarak ek sayısı azaltılabilir. Kaplama 28 günde C40/50 sınıfına, 50 MPa ve üzeri basınç dayanımına ulaşır, ancak 24 saatte suya açılabilir.
Trapez kanalda hangi kontroller yapılmalı?
Uygulamadan önce kanal tabanının kotu ve şev eğimleri kontrol edilmeli, gevşek dolgu sıkıştırılmalıdır. Kaplama zeminin şeklini aldığı için yüzeydeki çukur ve tümsekler son yüzeye de yansır. Bindirmelerde memba tarafındaki rulonun mansap tarafındakinin üzerine gelmesi, suyun ek yerinden kaplama altına girmesini engeller. Kanal üst kenarlarındaki 30 cm'lik ankraj kanalı, yüzey suyunun kaplama arkasına girmesini önleyen en önemli detaydır. Serimden sonra yüzey suyla tamamen doygun hale getirilmeli, kuru kalan bölge bırakılmamalıdır. Malzeme UV, kimyasal ve donma-çözülme etkilerine dayanıklıdır.
Uygulama notları
- Kanal kesiti şablonla düzeltilir; şev eğimleri sıkıştırılmış ve düzgün olmalıdır.
- Rulo boyu, kesitin toplam çevre uzunluğu ve iki ankraj payı hesaba katılarak seçilir.
- Rulolar 10 cm bindirmeyle serilir; ek yerleri 30 cm arayla çivilenir.
- Zemine sabitleme için yaklaşık 1 m'de bir kanca kullanılır.
- Üst ve yan kenarlar 30 cm'lik ankraj kanalına gömülerek kapatılır.
- Serimden sonra yüzey suyla doygun hale getirilir; priz 1–2 saatte başlar.
