Baraj ve göletlerde hangi yüzeyler korunmalı?
Sulama göletleri ve küçük barajlarda memba şevi dalga ve su seviyesi değişimiyle aşınır. Dolusavak ve tahliye kanalları yüksek hızlı akıma maruz kalır. Geomembranla sızdırmazlığı sağlanmış göletlerde ise açıkta kalan geomembran UV ışınları, hayvanlar, buz ve mekanik darbelerle zarar görebilir. Bu yüzeylerin onarımı genellikle su seviyesinin düşürülmesini gerektirir ve zaman penceresi dardır.
Beton halısı burada nasıl bir rol üstlenir?
Beton halısı mevcut geomembranın üzerine serilerek koruyucu bir kabuk oluşturur; geomembranı UV ışınlarına ve mekanik hasara karşı korur. Kendi alt yüzündeki PVC geomembran da ek bir sızdırmazlık katmanı sağlar. Memba şevlerinde dalga aşınmasına karşı yüzey koruması, dolusavak ve tahliye kanallarında ise aşınma yüzeyi olarak kullanılır.
Su altında priz alabildiği için su seviyesinin tamamen düşürülmesi beklenmeden, seviye değişim bölgesinde uygulama yapılabilir. Priz 1–2 saatte başlar ve 24 saatte hizmete hazır olur. Kaplama 28 günde C40/50 sınıfına, 50 MPa ve üzeri basınç dayanımına ulaşır; donma-çözülme döngülerine dayanıklıdır.
Hangi gölet tiplerinde uygulanır?
Beton halısı tarımsal sulama göletlerinde, hayvan içme suyu göletlerinde, maden ve sanayi tesislerinin çökeltim ve depolama havuzlarında, yangın suyu havuzlarında ve küçük barajların yardımcı yapılarında kullanılabilir. Gölet şevleri genellikle uzun ve geniş yüzeyler olduğundan 2×10 m (20 m²) özel rulolar ek yeri sayısını azaltır. 2–3 kişilik ekip günde yaklaşık 1000 m² kaplayabildiği için gölet rehabilitasyonu sulama sezonu arasındaki kısa sürelere sığdırılabilir. Kaplama UV ve kimyasal etkilere dayanıklıdır. Malzeme TSE TS 13943:2025 standardı kapsamında belgelidir.
Uygulama notları
- Geomembran üzerine serimde sivri sabitleme elemanları geomembranı delmeyecek şekilde yalnızca ankraj kanalında kullanılır.
- Şev boyunca rulolar kretten topuğa doğru açılır.
- Rulolar 10 cm bindirmeyle serilir; ek yerleri 30 cm arayla çivilenir.
- Zemine sabitleme için yaklaşık 1 m'de bir kanca kullanılır.
- Üst ve yan kenarlar 30 cm'lik ankraj kanalına gömülerek kapatılır.
- Serimden sonra yüzey suyla doygun hale getirilir; priz 1–2 saatte başlar.
