Sulama kanallarında su nereye kayboluyor?
Toprak sulama kanallarında suyun önemli bir kısmı tarlaya ulaşmadan kanal tabanından ve şevlerinden zemine sızar. Kanal kenarlarında biten ot ve tabanda oluşan yosun akışı yavaşlatır, kesiti daraltır ve her sezon temizlik gerektirir. Eski beton kanallarda ise çatlaklar ve aşınmış yüzeyler hem sızıntıyı hem de bakım yükünü artırır. Sulama sezonu başlamadan işin bitmesi gerektiği için zaman da kritik bir kısıttır.
Beton halısı kanalda ne değiştirir?
Beton halısının alt yüzündeki PVC geomembran ve sertleşmiş çimento katmanı, kanal kesitini sürekli bir kabukla kaplar ve sızıntı kaybını azaltır. Kaplanmış yüzeyde toprak teması kesildiği için ot ve yosun oluşumu önlenir; pürüzsüzleşen yüzey akışı kolaylaştırır. Rulolar kanal kesitine enine ya da boyuna serilir, kanal şekline uyar ve kalıp gerektirmez. Bu nedenle DSİ ve tarımsal sulama projelerinde hızlı rehabilitasyon için uygun bir seçenektir.
Kaplama 24 saatte hizmete hazır olur; kanal kısa süreli kapatılarak sezon arasında rehabilite edilebilir. Malzeme su altında da priz alabildiği için tam kurutulamayan kanal tabanlarında da uygulama mümkündür. Mevcut çatlak beton kanalların üzerine serilerek yeni bir yüzey oluşturulabilir.
Klasik kanal betonuna göre fark nedir?
Yerinde dökme kanal betonunda kalıp kurulur, beton transmikserle taşınır, şevlerde kıvam kontrolü yapılır ve kanal 28 günlük kür süresi boyunca kullanılamaz. Beton halısında ise rulolar kanal kenarına bırakılır, elle serilir, sabitlenir ve ıslatılır; 24 saatte kanal suya açılabilir. Kalınlık 10–15 mm olduğu için kanal kesiti belirgin şekilde daralmaz. Kaplama 28 günde C40/50 sınıfına ve 50 MPa üzeri basınç dayanımına ulaşır, UV ve donma-çözülme etkilerine dayanıklıdır. Bu özellikler özellikle uzun ve dağınık sulama şebekelerinde, ekiplerin farklı noktalarda hızla ilerlemesini kolaylaştırır.
Uygulama notları
- Rulolar akış yönünde, membadaki rulo mansaptakinin üzerine gelecek şekilde bindirilir.
- Rulolar 10 cm bindirmeyle serilir; ek yerleri 30 cm arayla çivilenir.
- Zemine sabitleme için yaklaşık 1 m'de bir kanca kullanılır.
- Üst ve yan kenarlar 30 cm'lik ankraj kanalına gömülerek kapatılır.
- Serimden sonra yüzey suyla doygun hale getirilir; priz 1–2 saatte başlar.
- Kanal kenarlarında ankraj kanalı, yüzey suyunun kaplama arkasına girmesini engeller.
