Taşkın kanallarında risk neden büyüyor?
Taşkın koruma kanalları ve setler uzun süre kuru kalıp ani yağışlarda yüksek debiye maruz kalır. Korumasız toprak şevlerde hızlı akım kısa sürede oyulma yapar; setin topuğu boşalır, şev göçer ve kanal kapasitesi düşer. Taşkın sonrası hasarlı noktaların bir sonraki yağıştan önce onarılması gerekir, ancak ıslak zemin ve zaman baskısı klasik betonla müdahaleyi zorlaştırır.
Beton halısı taşkın korumada nasıl yardımcı olur?
Beton halısı kanal tabanı ve şevlerini sürekli bir kabukla kaplayarak akımın zemini oymasını engeller. Rulolar elle taşınıp serildiği için erişimi zor set şevlerinde de çalışılabilir. Su altında ve ıslak zeminde priz alabildiği için taşkın sonrası tamamen kurumamış alanlarda müdahale mümkündür. Priz 1–2 saatte başlar, yaklaşık 4 saatte %70 dayanıma ulaşılır ve 24 saatte hizmete hazır olur.
Klasik betonda 28 günlük kür süresi, yağış sezonunun ortasında riskli bir boşluk bırakır. Beton halısıyla 2–3 kişilik bir ekip günde yaklaşık 1000 m² kaplayabildiği için hasarlı kesimler kısa sürede kapatılabilir. Hazır betonda aynı ilerleme için 8–10 kişilik ekiple günde yaklaşık 100 m² hesaplanır.
Hangi taşkın yapılarında kullanılır?
Beton halısı yerleşim alanlarını çevreleyen taşkın kanallarında, dere kenarı toprak setlerin şevlerinde, yağış suyu tahliye hendeklerinde, köprü ve menfez yaklaşımlarında ve geçici taşkın önlemlerinde kullanılır. Esnek yapısı sayesinde set kreti, şev ve topuk arasında kesintisiz bir kaplama oluşturur. Kaplama 28 günde C40/50 sınıfına, 50 MPa ve üzeri basınç dayanımına ulaşır; donma-çözülme ve UV etkilerine dayanıklıdır. Standart 1×5 m rulolar ekip tarafından elle taşınır, geniş kesitlerde 2×10 m özel rulolar kullanılabilir. Malzeme TSE TS 13943:2025 standardı kapsamında belgelidir.
Uygulama notları
- Oyulmuş bölgeler önce uygun malzemeyle doldurulup sıkıştırılır.
- Rulolar 10 cm bindirmeyle serilir; ek yerleri 30 cm arayla çivilenir.
- Zemine sabitleme için yaklaşık 1 m'de bir kanca kullanılır.
- Üst ve yan kenarlar 30 cm'lik ankraj kanalına gömülerek kapatılır.
- Serimden sonra yüzey suyla doygun hale getirilir; priz 1–2 saatte başlar.
- Kanal girişleri, köprü ayakları ve kesit değişimlerinde ankraj daha sık tutulur.
- Kaplamanın alt ucu, akımın altına girmemesi için topuk hendeğine gömülür.
