Maden sahalarında ve tünellerde ne tür sorunlar var?
Açık ocaklarda basamak şevleri, pasa döküm sahaları ve stok alanları yağışla sürekli aşınır; taşınan ince malzeme drenaj hatlarını tıkar ve çevreye sediment yükü bırakır. Ocak içi yollarda kenar hendekleri bozulur. Yer altı madenlerinde ve tünellerde ise dar galerilere beton pompası ya da transmikser sokmak çoğu zaman mümkün değildir. Püskürtme betonda %20–30 sekme kaybı oluşur ve galeride ek temizlik yükü doğar.
Beton halısı madencilikte neden işe yarıyor?
Beton halısı 1×5 m'lik rulolar halinde gelir ve 7–15 kg/m² ağırlığıyla dar galerilere elle taşınabilir. Kuru halde serilir, ıslatılınca sertleşir; püskürtme yöntemindeki gibi sekme kaybı yoktur. Kalıp ve pompa gerektirmediği için galeri içinde drenaj kanalı kaplama, taban koruma ve su yönlendirme gibi işler küçük bir ekiple yapılabilir.
Açık ocaklarda beton halısı basamak şevlerinde, pasa sahalarında ve stok alanlarının çevresinde erozyon kontrolü için kullanılır. Ocak içi yolların kenar hendekleri ve yüzey suyu kanalları kaplanarak su kontrol altına alınır. Malzeme 0–90° eğimlere uygulanabilir ve 24 saatte hizmete hazır olur, bu nedenle üretim akışını uzun süre kesmez.
Maden işletmesine ne kazandırır?
Maden sahalarında yüzey suyunun kontrolü hem işletme güvenliği hem de çevre uyumu açısından önemlidir. Kaplanmış kanallar suyu çökeltim havuzlarına kontrollü taşır, şevlerden gelen sediment yükü azalır, ocak içi yolların kenarları bozulmaz. Beton halısı 28 günde C40/50 sınıfına, 50 MPa ve üzeri basınç dayanımına ulaşır; UV ve kimyasal etkilere dayanıklıdır. 2–3 kişilik ekip günde yaklaşık 1000 m² kaplayabildiği için geniş açık ocak sahalarında da iş hızla ilerler. Galeri içinde ise küçük ekipler, ağır makine beklemeden yerel drenaj ve taban koruma işlerini tamamlayabilir.
Uygulama notları
- Galeri içinde rulolar elle taşınır; sabitleme kaya yüzeyine uygun ankrajla yapılır.
- Rulolar 10 cm bindirmeyle serilir; ek yerleri 30 cm arayla çivilenir.
- Zemine sabitleme için yaklaşık 1 m'de bir kanca kullanılır.
- Üst ve yan kenarlar 30 cm'lik ankraj kanalına gömülerek kapatılır.
- Serimden sonra yüzey suyla doygun hale getirilir; priz 1–2 saatte başlar.
- Pasa ve stok sahalarında kaplama, yüzey suyunu kontrollü bir toplama noktasına yönlendirecek şekilde planlanır.
